Ponieważ film „Dom dobry” sprawił, że kwestia przemocy domowej w Polsce zaczęła być coraz szerzej ujawniana, zapraszamy do przeczytania bardzo ważnego artykułu o przemocy i sposobach na plan ratunkowy. Autorką artykułu jest założycielka marki Rozwód z klasą® Mecenas Alicja Praszkiewicz, Bohaterka projektu #SukcesJestKobietą. Dziękujemy Pani Mecenas za tak szczegółowe pochylenie się nad tematem i zapraszamy do lektury – by wiedzieć, jak pomóc!
Od 25 listopada 2025 r. trwała kampania 16 dni przeciw przemocy ze względu na płeć, jest to międzynarodowa kampania przeciwko przemocy wobec kobiet i dziewcząt. Zainicjowana została w 1991 roku przez Women’s Global Leadership a aktualnie kampanię „16 dni akcji” w skali międzynarodowej koordynuje UN Women – Jednostka Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Równości Płci i Upełnomocnienia Kobiet.
Pochylając się nad zagadnieniem przemocy domowej dostrzegam błędne rozumienie tejże przemocy, bardzo zawężające. Wobec tego może rozpocznę od omówienia definicji, która jest podana w ustawie o przemocy domowej, a która pomaga zrozumieć jakie spektra zachowań wchodzą w skład tej definicji.
Pod pojęciem przemocy domowej należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
- a) narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
- b) naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
- c) powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
- d) ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
- e) istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Jak widać z samej definicji, przemoc to nie tylko bicie. Obejmuje ona również przemoc psychiczną (w skład której wchodzi wiele zachowań, w tym kontrolowanie, poniżanie, groźby), ekonomiczną (jak choćby odbieranie pieniędzy, uniemożliwianie pracy), seksualną, izolowanie od bliskich, niszczenie mienia. Świadomość, że dzieje się coś niezgodnego z prawem, jest pierwszym krokiem do uzmysłowienia sobie, że mogę mieć do czynienia z przemocą.
Po wielu rozmowach z terapeutami dostrzegam pewne ogólne, bezpieczne i praktyczne kroki, które powinna rozważyć kobieta podejrzewająca, że doświadcza przemocy i zacząć oczywiście należy od zabezpieczenie własnego bezpieczeństwa, a przez to rozumiem m.in. wyjście w bezpieczne miejsce, np. do rodziny lub przyjaciół, rozważenie, które dokumenty i rzeczy są niezbędne (m.in. dowód, telefon, leki, pieniądze, klucze); przygotowanie sobie planu awaryjnego – gdzie mogę uciec, do kogo zadzwonić. Wiem, ze psychologowie pomagają w stworzeniu takiego planu. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia trzeba wręcz zadzwonić pod 112. Policja ma obowiązek interweniować i może natychmiast wydać nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę.
W sprawach o przemoc dowody są kluczowe, więc należy zabezpieczyć zdjęcia obrażeń lub zniszczonego mienia, dokonać nagrania (jeśli nie są wynikiem prowokacji i dotyczą własnej rozmowy czy kłótni, a nie osób trzecich), zachować wiadomości SMS, e-maile, komunikatory. Niezbędna może być również dokumentacja medyczna, jeśli doszło do obrażeń. Nie należy zwlekać w takich przypadkach i warto gromadzić taką dokumentację od razu, nie czekając na „kolejny raz”. Przemoc często prowadzi bowiem do izolacji i poczucia winy. Przypominam więc, że rozmowa z psychologiem lub prawnikiem pomaga odzyskać kontrolę nad sytuacją i zrozumieć, że odpowiedzialność za przemoc zawsze ponosi sprawca – nigdy ofiara. Gdy sprawca stosuje jakikolwiek rodzaj przemocy, to pamiętajmy, że mamy prawo do natychmiastowej interwencji Policji – policjant musi reagować, nawet jeśli sprawca twierdzi, że „nic się nie stało”. Mamy prawo do wydania natychmiastowego nakazu opuszczenia mieszkania przez sprawcę na 14 dni, z możliwością przedłużenia przez sąd. Istnieje także prawo do założenia Niebieskiej Karty – bez zgody sprawcy, bez obowiązku składania zawiadomienia karnego, a jeśli przypuszczamy, że doszło do przekroczenia norm prawnych to oczywiście prawo do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.
Wrócę na chwilkę do pojęcia „Niebieska Karta” gdyż jest ona potocznym określeniem całej procedury polegającej na wykryciu i ukaraniu sprawcy przemocy domowej. W rzeczywistości takie postępowanie polega na wypełnianiu formularzy Niebieskiej Karty. Dotyczy ona sytuacji, w których dochodzi do zachowań agresywnych zarówno wobec dzieci jak i dorosłych członków rodziny. Karta jest zakładana po sprawdzeniu wszystkich okoliczności danej sprawy – dokonuje tego policja, pomoc społeczna albo członkowie komisji do spraw rozwiązywania problemów alkoholowych. W praktyce właściwe organy zajmują się tą procedurą na zgłoszenie dokonywane przez ofiary przemocy domowej lub członków ich najbliższej rodziny. Co warto pamiętać, to że nie jest to postępowanie karne, tylko interwencja pomocowa, która ma zabezpieczyć osobę doświadczającą przemocy, zaplanować działania pomocowe oraz monitorować sytuację w rodzinie. Warto jednak wiedzieć, że jej założenie nie skutkuje automatycznym zakazem zbliżania się. Nakaz opuszczenia mieszkania lub zakaz zbliżania wymaga odrębnej decyzji (policyjnej lub sądowej). Sprawca nie będzie również automatycznie ścigany, jeśli nie złożymy zawiadomienia lub policja nie zrobi tego z urzędu.
Jeśli chodzi o zatrzymanie sprawcy przemocy i wydanie zakazu zbliżania się, to zgodnie z ustawą o Policji funkcjonariusz ma prawo zatrzymać osobę stosującą przemoc domową. Może również wydać takiej osobie nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnego mieszkania oraz jego bezpośredniego otoczenia, a także zakaz zbliżania się do tego mieszkania i jego otoczenia. Policjant ma także prawo nałożyć na osobę stosującą przemoc, stwarzającą zagrożenie dla życia lub zdrowia ofiary, zakaz zbliżania się do niej na określoną (podaną w metrach) odległość albo zakaz kontaktowania się z nią. Warto pamiętać, że policjant może wydać nakaz opuszczenia mieszkania wraz z zakazem zbliżania się zarówno w trakcie interwencji, jak i po uzyskaniu informacji o stosowanej przemocy. Nakaz ten obowiązuje przez 14 dni i jest natychmiast wykonalny — sprawca ma opuścić lokal w obecności funkcjonariusza. Sprawca może wziąć ze sobą przedmioty osobistego użytku, ale musi zostawić klucze.
Jeżeli osoba doznająca przemocy domowej uczęszcza do szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, uprawia sport lub pracuje, funkcjonariusz policji ma prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc domową, stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy, zakaz wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu sportowego lub miejsca pracy, i przebywania na tym terenie.
Przemoc domowa nigdy nie jest sprawą prywatną ani „rodzinną”. To naruszenie podstawowych praw człowieka, które wymaga reakcji i wsparcia. Im więcej wiemy o jej mechanizmach i dostępnych formach pomocy, tym większa jest szansa, że osoby krzywdzone odzyskają bezpieczeństwo i możliwość godnego życia.
Zrozumienie istoty przemocy oraz świadomość, że pomoc jest dostępna, to pierwszy krok do przerwania jej cyklu. Każda osoba ma prawo do życia bez strachu, a reagowanie – zarówno własne, jak i świadków – może stać się kluczowym elementem zmiany.
Po więcej informacji o działalności Pani Mecenas zapraszamy tutaj:
https://www.instagram.com/rozwod_z_klasa/
Fot. materiały firmowe
Źródło: materiał promocyjny Partnera
#SukcesJestKobietą, #książka, #RozwódZKlasą®, #prawo, #przemocdomowa, #DomDobry
Facebook
RSS