Niezwykle barwna postać, która budziła mnóstwo kontrowersji. Po latach nie do końca wiadomo, które z najbardziej ekscytujących wydarzeń z życia aktorki zostały zainicjowane przez nią samą, a które były skutkiem nieoczekiwanych zrządzeń losu. Nie zmienia to jednak faktu, że Kalina Jędrusik stała się bardzo ważna dla polskiego aktorstwa, a jej sposób bycia znacznie wpłynął na obyczajowość rodaków
Legendy, mity, stereotypy, skomplikowane historie, skandale, a wśród nich ona – Kamila Jędrusik. Aktorka, artystka kabaretowa, piosenkarka i rewolucjonistka, która odmieniła PRL-owskie spojrzenie na kobietę, seksualność czy relacje damsko-męskie. Wygląda jednak na to, że rewolucjonistką nie zostaje się z dnia na dzień.
Stanik? Nie, dziękuję!
Urodzona w 1931 r. w Gnaszynie artystka, uczęszczała do częstochowskiego liceum, ale już tam nie zawsze umiała się podporządkować. Co ciekawe, podobno bezpośrednią przyczyną jej problemów w placówce była niechęć artystki do noszenia staników. Ta historia wydaje się być jednak adekwatnym wstępem do kolejnych wydarzeń z życia Jędrusik.
Nowa rola i nowy mężczyzna
W 1953 r. Kalina Jędrusik ukończyła krakowską PWSA (aktualnie PWST). Warto zauważyć, że razem z nią kończyli ją inni znani później artyści – Zbigniew Cybulski czy Bogumił Kobiela. Już jako absolwentka trafiła do Gdańska, gdzie grała w Teatrze Wybrzeże. Swój debiut miała tam w „Barbarzyńcach” Gorkiego. W Gdańsku poznała też swojego przyszłego męża – Stanisława Dygata, znanego już wtedy pisarza. Ta miłość pełna była jednak ciekawych, a nierzadko również skandalicznych, perypetii. Wyróżniała ich nie tylko różnica wieku – Jędrusik była od niego o 16 lat młodsza – ale i podejście do relacji damsko-męskich. W czasie gdy Stanisław Dygat poznał Kalinę Jędrusik miał żonę i córkę. Nie stanowiło to jednak dla nich problemu i po powrocie do Warszawy postanowili zamieszkać wszyscy razem. Choć dla wielu osób w tamtym czasie ta sytuacja mogła wydawać się dziwna, dla nich okazała się być wstępem do tego, co później działo się w ich związku i o czym mówili głośno. Jędrusik i Dygat nie mieli bowiem nic przeciwko otwartym związkom, nawet po ślubie, który wzięli w 1958 r.
W teatrze…
Można uznawać, że kariera Jędrusik nabrała tempa po poznaniu sławnego pisarza, który pokazywał ją światu, ale z czasem to jednak ona stała się tą bardziej rozpoznawalną i budzącą zainteresowanie. Po powrocie do Warszawy Kalina Jędrusik grała m.in. w Teatrze Współczesnym, Teatrze Komedia, Teatrze Narodowym, Teatrze Rozmaitości czy Teatrze Polskim. Pośród wielu znakomitych ról aktorki, nad którymi zachwycali się recenzenci warto wymienić choćby postać Polly z „Opery za trzy grosze”, Katarzyny z „Poskromienia złośnicy”, Ofelii z „Zamku w Szwecji” czy Holly ze „Śniadania u Tiffany’ego”.
… w telewizji…
W końcu przyszedł jednak czas na telewizję, a konkretnie na Teatr Telewizji. Zadebiutowała w Gustawa Holoubka jako Kleopatra w „Cezarze i Kleopatrze”. Potem przyszedł jedna czas na współpracę z Adamem Hanuszkiewiczem, który był reżyserem „Odyny” i „Apolla z Bellac”.
W 1957 r. zadebiutowała również w filmie „Ewa nie chce spać”. Choć nie miała tam wielkiej roli to została zauważona i zagrała potem jeszcze w wielu filmach oraz serialach. Na swoim koncie miała role w takich produkcjach jak: „Upał” Kazimierza Kutza, „Lekarstwo na miłość” Jana Batorego, „Jowita” Janusza Morgensterna czy „Dzięcioł” Jerzego Gruzy. Do dziś wspominany jest również film „Ziemia Obiecana” reżyserowany przez Andrzeja Wajdę, w którym to aktorka gra Lucy Zukerową. Wspólnie z Danielem Olbrychskim przedstawili tam jedną z najbardziej charakterystycznych scen erotycznych polskiego kina.
Lata 50. i 60. to dla Kaliny Jędrusik pasmo sukcesów. Za swoje role została doceniona m.in. Złotą i Srebrną Maską, a więc nagrodami „Ekspresu Wieczornego”. Był jednak moment, w którym musiała na moment pożegnać się z występami publicznymi. W 1962 r. władza postanowiła pokrzyżować plany zmysłowej aktorce i wydała zakaz na pokazywanie jej w filmie czy na estradzie. Bezpośrednim powodem miał być rzekomo zbyt duży dekolt, a na nim krzyżyk. „Embargo na Jędrusik”, jak został nazwany ten czas, nie pozbawiło jej jednak wdzięku, seksapilu, a także wielu ciekawych propozycji zawodowych, z których później korzystała.
… i w kabarecie.
Aktorka z pasją oddawała się również występom kabaretowym. To podczas jej przygody z Kabaretem Starszych Panów zyskała ogromną popularność i ukazała swój talent wokalny. W międzyczasie zaczęła współpracę z Radiowym Studiem Piosenki, gdzie nagrywała pierwsze utwory. Jaką była piosenkarką? Wystarczy spojrzeć na jeden z najbardziej znanych utworów wykonywanych przez Kalinę Jędrusik – „Bo we mnie jest seks”. Zmysłowa, zalotna i kusząca aktorka zwodziła również i podczas śpiewania.
Polska Marylin Monroe, bo tak ją nazywano, zmieniła swoje życie po 1978 r., a więc po śmierci Dygata. Mówi się, że zaczęła chodzić do kościoła, modlić się, a także przyjęła chrzest. Aktorka zmarła z kolei w 1991 r. Bezpośrednim powodem jej śmierci był atak astmy.
Podobno klęła jak szewc, podobno inicjowała część skandali ze sobą w roli głównej, podobno wdała się w niejeden romans… Choć wiele kwestii związanych z tą postacią nigdy pewnie nie zostanie potwierdzonych, to jedno jest pewne – była seksbombą, która potrafiła czarować i miała ogromny talent aktorski. Co więcej, zmieniła również patrzenie wielu osób na relacje damsko-męskie i wpłynęła na ich poglądy obyczajowe. Jedni ją wprost uwielbiali, a inni gardzili nią i jej licznymi skandalami. Dzięki swojemu sposobowi bycia zyskała jednak coś, czego wielu może jej zazdrościć – nieśmiertelność w pamięci widzów.
Elżbieta Makoś
fot. kadr z filmu „Ziemia obiecana”
Facebook
RSS