Montreal ma długą i złożoną historię sięgającą jeszcze przed przybyciem Europejczyków — wyspa była zamieszkana przez rdzennych mieszkańców (m.in. wioska Hochelaga). Pierwszym Europejczykiem, który opisał to miejsce, był Jacques Cartier w 1535 roku.
Formalne początki osady europejskiej sięgają jednak XVII wieku: w 1642 roku Paul de Chomedey, sieur de Maisonneuve, wraz z grupą kolonistów założył osadę Ville-Marie (Miasto Maryi) na stokach góry Mount Royal, początkowo jako misję i punkt handlu futrami. Pod panowaniem francuskim rozwijała się przede wszystkim gospodarka futrzarska i działalność misyjna; po brytyjskim zdobyciu miasta w 1760 r. Montreal ewoluował w ważny ośrodek handlowy i przemysłowy w Ameryce Północnej. W XIX i XX wieku miasto stało się centrum handlu, przemysłu i kultury — organizowało wielkie międzynarodowe wydarzenia (np. Expo 67) i igrzyska olimpijskie w 1976 roku — co dodatkowo umocniło jego pozycję na mapie świata.
21 ciekawostek o Montrealu
- Założenie (1642) — Miasto powstało jako Ville-Marie w maju 1642 roku, założone przez Paula de Chomedey de Maisonneuve i około 40 osadników.
- Hochelaga i Jacques Cartier (1535) — Przed założeniem osady europejskiej na wyspie istniała wioska Hochelaga, opisana przez Jacquesa Cartiera w 1535 r.
- Nazwa od góry — „Montreal” wywodzi się od Mount Royal (fr. Mont Royal), trójgrzbietowej góry centralnej dla miasta.
- Wyspa i archipelag — Miasto leży na Wyspie Montrealskiej, która jest częścią Hochelaga Archipelago — archipelagu liczącego kilkaset wysp na środkowym Rzece Świętego Wawrzyńca.
- Drugie co do wielkości — Montreal jest największym miastem w prowincji Quebec i jednym z największych ośrodków miejskich w Kanadzie (duże znaczenie metropolitalne).
- Miasto dwujęzyczne — Chociaż dominującym językiem jest francuski, Montreal jest bardzo wielojęzyczny i silnie kosmopolityczny — widać tu duże społeczności anglojęzyczne i imigranckie.
- Oficjalne uregulowania — Montreal został zorganizowany i formalnie inkorporowany na przestrzeni XIX w.; jego rozwój administracyjny ma wiele faz (zob. timeline historii miasta).
- Expo 67 — wielka wystawa — Expo 67 (Światowa Wystawa 1967) odbyła się w Montrealu; była jedną z najbardziej udanych światowych wystaw XX wieku i przyciągnęła dziesiątki milionów odwiedzających.
- Habitat 67 — Na Expo 67 zaprezentowano słynny eksperymentalny kompleks mieszkaniowy Habitat 67 zaprojektowany przez Moshe Safdie’a — ikona architektury modernistycznej.
- Igrzyska Olimpijskie 1976 — Montreal gościł Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1976 roku; impreza była spektakularna, ale pociągnęła za sobą znaczne koszty (zapisała się w historii miasta).
- Bazylika i religia — W Montrealu znajduje się m.in. Saint Joseph’s Oratory — największe sanktuarium katolickie w Kanadzie i ważne miejsce pielgrzymkowe.
- Miasto designu (UNESCO) — Montreal jest wpisany na listę UNESCO jako Miasto Designu (City of Design) — uznanie dla jego kreatywnej sceny i architektury.
- Syrop klonowy i Quebec — Choć syrop klonowy to szersza sprawa prowincji, Quebec dostarcza ogromną część światowej produkcji (często cytowane ~80–85%), więc kultura „klonu” jest tu bardzo obecna.
- RÉSO — „Underground City” — Montreal ma jedno z największych na świecie podziemnych połączeń handlowo-usługowych zwanych RÉSO (Underground City), z dziesiątkami kilometrów tuneli i setkami punktów usługowych.
- Park Mount Royal i Olmsted — Park Mount Royal został zaprojektowany (w koncepcji) m.in. przez słynnego krajobrazowego architekta Fredericka Law Olmsteda (ten sam, który współprojektował Central Park w NYC).
- Kultura festiwalowa — Montreal jest gospodarzem licznych festiwali (muzycznych, filmowych, komediowych), w tym międzynarodowych wydarzeń, które przez lata kształtowały tożsamość kulturalną miasta.
- Centrum akademickie — W Montrealu działają znane uczelnie (m.in. McGill, Université de Montréal), co czyni miasto ważnym ośrodkiem naukowym i studenckim.
- Architektura XIX–XX w. — W centrum Montrealu widać bogate dziedzictwo architektoniczne — od budynków w stylu secesyjnym po modernistyczne drapacze chmur i obiekty Expo.
- Kanały komunikacyjne — Port Montrealu i położenie na Rzece Św. Wawrzyńca uczyniły miasto historycznie ważnym węzłem handlowym i transportowym w regionie.
- Różnorodność kulinarna — Montreal ma unikalną scenę kulinarną: słynne bagel (montrealskie bajgle różnią się od nowojorskich), poutine oraz mieszanka kuchni światowej wynikająca z imigracji.
- Przestrzeń publiczna Expo → Parc Jean-Drapeau — Tereny Expo 67 przekształcono częściowo w Parc Jean-Drapeau — dziś to duży park miejski ze stadionami, plażami i atrakcjami.
